Pożyczka prywatna na otwarcie firmy lub spłatę zadłużenia

Pożyczka prywatna to sposób zdobycia pieniędzy na otwarcie firmy lub spłatę zobowiązań. Czasami korzystna, czasami wręcz przeciwnie.

Pożyczka od osoby prywatnej może okazać się najtańszym, a niekiedy jedynym źródłem pozyskania pieniędzy na otwarcie firmy. W innym przypadku będzie najdroższą opcją. Wszystko zależy od tego, od kogo pożyczasz pieniądze i na jakie warunki się zgodzisz.

CO TO JEST POŻYCZKA PRYWATNA

Zgodnie z definicją Roberta Pattersona¹, pożyczka jest produktem bankowości konsumenckiej, polegającym na zaoferowaniu klientowi niewielkiej ilości gotówki (zwykle przelewanej na rachunek) do spłaty w ratach, na ogół w dość krótkim okresie (np. do roku). Analogicznie pożyczka prywatna będzie więc wynikiem umowy cywilnoprawnej pomiędzy dwiema osobami – pożyczkodawcą i pożyczkobiorcą.

Pożyczki prywatne nie podlegają pod ochronę i nadzór instytucji finansowych KNF jak ma to miejsce w przypadku kredytów gotówkowych w bankach. Jest to duże ryzyko, dlatego pożyczkodawca może oczekiwać zabezpieczenia w postaci weksla in blanco, zastawu na nieruchomości lub poręczenia.

POŻYCZKA OD OSOBY PRYWATNEJ – PROCEDURA

Procedura prywatnej pożyczki jest stosunkowo prosta. Jedna osoba daje drugiej określoną sumę pieniędzy, którą druga osoba zobowiązuje się spłacić w określonym terminie i przy ustalonym oprocentowaniu.

Biorąc pożyczkę od osoby prywatnej należy pamiętać o spisaniu umowy. Jeśli pożyczka przekracza kwotę 1000 zł, to umowa w formie dokumentowej jest obowiązkowa². Umowa zabezpiecza obie strony – pożyczkodawcę przed utratą pieniędzy, a pożyczkobiorcę przed zawyżaniem oprocentowania.

Umowa prywatnej pożyczki powinna zawierać:

• dane pożyczkodawcy i pożyczkobiorcy,
• data zawarcia umowy,
• wysokość pożyczki,
• okres i sposób spłaty (liczba rat),
• oprocentowanie oraz inne ustalone koszty,
• konsekwencje braku terminowej spłaty,
• zabezpieczenia (jeśli takie są),
• podpisy obu stron.

Przykładową umowę pożyczki znajdziesz TUTAJ.

KTO UDZIELA PRYWATNEJ POŻYCZKI

Pożyczkodawcą może być członek rodziny: rodzic, dziecko, dziadek lub małżonek. Pieniądze może pożyczyć również dalsza rodzina jak wujek czy kuzyn. W takich przypadkach rzadko kiedy spisuje się umowy, choć dla dobra pożyczkodawcy powinno się to robić zawsze.

W przypadku gdy pożyczki prywatnej udziela kolega, znajomy lub nieznajomy, wówczas umowa powinna zostać obowiązkowo spisana.

Pożyczki od osób nieznajomych są obarczone o wiele większym ryzykiem, dlatego zawsze warto czytać umowę w obecności zaufanej osoby.

KOSZTY POŻYCZKI PRYWATNEJ

Pożyczka prywatna jest udzielana na podstawie umowy pomiędzy pożyczkodawcą i pożyczkobiorcą. To w niej określone są wszystkie szczegóły dotyczące kosztów, liczby rat, terminów spłaty i konsekwencji.

Pożyczki prywatne są regulowane przez Kodeks cywilny, który określa podstawowe zasady ich udzielania. Maksymalne oprocentowanie pożyczki nie może przekraczać dwukrotności odsetek ustawowych, co obecnie wynosi 19% w skali roku. Ponadto pozaodsetkowe koszty, w całym okresie spłat pożyczki nie mogą być wyższe od 25 % całkowitej kwoty pożyczki.²

Pożyczka od osoby prywatnej może być tańsza niż ta w banku lub parabanku. Zwłaszcza, jeśli udziela jej bliska rodzina lub dobry przyjaciel. Może być też o wiele droższa, jeśli pożyczkodawcą jest osoba nieznajoma, a ryzyko niespłacenia jest wysokie.

Na standardowe koszty pożyczki prywatnej składają się:

• oprocentowanie (może wynosić do kilkuset procent w skali roku),
• prowizja za udzielenie pożyczki,
• opłaty dodatkowe (np. za przygotowanie umowy, obsługę administracyjną).

Podatek PCC do Urzędu Skarbowego

Ponadto pożyczkobiorca musi zapłacić podatek PCC (od czynności cywilnoprawnych) w wysokości 0,5% wartości pożyczki³. Taki podatek płaci się w terminie 14 dni od wypłaty środków pieniężnych w ramach pożyczki.

Należy wypełnić deklarację PCC-3 i złożyć w Urzędzie Skarbowym. Możesz to zrobić stacjonarnie na wniosku PCC-3 lub online poprzez e-deklaracje: https://www.podatki.gov.pl/pcc-sd/e-deklaracje-pcc-sd/formularze-pcc/#PCC-3 

Przykład wysokości podatku PCC

Załóżmy, że pan Tomasz planował otwarcie firmy i już w marcu podpisał z panem Kamilem umowę pożyczki. Uzgodnili, że w razie potrzeby pan Kamil pożyczy mu maksymalnie 10000 zł.

W praktyce wyglądało to tak:

• w kwietniu pan Tomasz pożyczył 8000 zł,
• w maju kolejne 2000 zł,
• w czerwcu spłacił całość, czyli 10000 zł,
• a w sierpniu pożyczył jeszcze raz – tym razem 3000 zł.

W takiej sytuacji każda z tych kwot traktowana jest jako osobna pożyczka. Oznacza to, że pan Tomasz powinien zapłacić podatek od każdej z nich osobno: od 8000 zł, od 2000 zł i od 3000 zł.

Jak obliczyć podatek PCC

1. 8000 x 0,5% = 40 zł
2. 2000 x 0.5% = 10 zł
3. 3000 x 0.5% = 15 zł

Łącznie za pożyczenie 13000 zł Pan Wojciech zapłaci 65 zł podatku PCC.

GDZIE SZUKAĆ PRYWATNYCH POŻYCZEK

Najlepiej zacząć od najbliższych – rodziny, przyjaciół i znajomych. To często najpewniejsza i najtańsza opcja. Jeśli z jakichś przyczyn ta opcja odpada, to pozostaje znalezienie innego pożyczkodawcy.

Czasami takie osoby ogłaszają się na tablicach lub w internecie.

Jeszcze innym sposobem jest skorzystanie z pożyczki społecznościowej. W serwisie internetowym po jednej stronie rejestrują się osoby, które mają środki finansowe, a z drugiej osoby, które potrzebują pieniędzy. Przykładem tego typu serwisu, gdzie można starać się o pożyczkę prywatną jest finansowo.pl.

Tego typu serwisy oferują możliwość wzięcia pożyczki na dowolny cel od 5 do nawet 30 tys. złotych. To, co cechuje pożyczki społecznościowe, to szybki proces wypłaty i minimum formalności.

WADY I ZALETY PRYWATNEJ POŻYCZKI

Pożyczka od osoby prywatnej może być kuszącą alternatywą dla osób, które nie mają możliwości skorzystania z kredytu bankowego czy oferty firm pożyczkowych. Jej największą zaletą jest prostota. Brak skomplikowanych formalności, elastyczne podejście do warunków i brak weryfikacji zdolności kredytowej sprawiają, że gotówkę można uzyskać szybko, nawet w trudnej sytuacji finansowej.

Osoby prywatne często nie wymagają zaświadczeń, wpisów do BIK czy historii kredytowej, co dla instytucji bankowych i parabankowych bywa kluczowe.

Z drugiej strony, tego typu pożyczki wiążą się z istotnym ryzykiem. Brak jasnych regulacji prawnych oznacza, że pożyczkodawca ma dużą dowolność w ustalaniu warunków. Może to prowadzić do nieuczciwych zapisów w umowie czy wygórowanych kosztów.

Oprocentowanie często przekracza stawki oferowane przez banki, a w przypadku sporu pożyczkobiorca ma ograniczone możliwości dochodzenia swoich praw. Brak zabezpieczeń prawnych sprawia, że każdą tego typu pożyczkę warto dobrze przemyśleć.

DOBRE PRAKTYKI

Pożyczając pieniądze od osoby prywatnej zachowaj szczególną ostrożność. Zwłaszcza, jeśli kontakt nawiązujesz przez internet lub z ogłoszenia. Tego typu transakcje, choć szybkie i często pozbawione formalności, wiążą się z realnym ryzykiem wycieku lub kradzieży danych osobowych.

Jeśli pożyczkodawcą jest ktoś obcy, warto dokładnie sprawdzić jego wiarygodność. Przy zawieraniu umowy należy ograniczyć przekazywanie danych tylko do tych niezbędnych – takich jak imię, nazwisko, adres czy kwota pożyczki. W miarę możliwości unikaj podawania wrażliwych informacji, takich jak numer PESEL czy dane z dowodu osobistego, które mogą zostać wykorzystane do kradzieży tożsamości. Dobrym rozwiązaniem może być użycie podpisu elektronicznego, który zapewnia dodatkowe zabezpieczenie.

Pamiętaj też o bezpiecznej komunikacji. Każda pożyczka powinna być potwierdzona pisemną umową, a jej kopię należy przechowywać w miejscu niedostępnym dla osób trzecich. Po spłacie zobowiązania warto zażądać zwrotu dokumentów i usunięcia swoich danych. Dodatkowym wsparciem może być ochrona numeru PESEL. Dzięki takim narzędziom można szybko zareagować i uniknąć poważnych konsekwencji.

Reasumując:

• sporządzaj umowy wyłącznie pisemnie,
• gdy pożyczasz pieniądze – spisuj umowę,
• gdy pożyczasz rzeczy – spisuj użyczenie.