Rejestracja do BDO – kto podlega i jak się wpisać?

rejestracja do BDO

Rejestracja do BDO to kolejny obowiązek nałożony na polskich przedsiębiorców. Zobacz, kto podlega pod BDO i jak wpisać się do rejestru.


Po rejestrze CEIDG oraz KRS, państwo tworzy kolejny rejestr dla przedsiębiorców. Jest to BDO, czyli Baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami. Jestem ciekawy, ile energii i papieru będą kosztować te zmiany nasze środowisko? Ile etatów urzędniczych i zmarnowanych godzin właścicielom małych firm zapewni BDO?

Co to jest BDO? BDO, czyli Baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO), to system informatyczny rejestrujący i ewidencjonujący przedsiębiorstwa w zakresie gospodarki odpadami. BDO ma być docelowo systemem sprawozdawczości dla podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami.

Kto podlega pod Rejestr BDO?

Do BDO muszą wpisać się przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą wymienioną w art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach. Z kolei podmioty określone w art. 51 ust. 1 ustawy o odpadach są wpisywane z urzędu (automatycznie) przez marszałka województwa właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę firmy.

Przedsiębiorcy, którzy muszą wpisać się samodzielnie

1. Podlegający pod ustawę z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej:

a) wprowadzający na terytorium kraju produkty: oleje smarowe, mieszanki olejowe, preparaty smarowe, dodatki, środki zapobiegające zamarzaniu, nowe i używane opony pneumatyczne (stosowane m.in. w motocyklach, rowerach, samochodach osobowych i ciężarowych),
b) prowadzący odzysk lub recykling odpadów powstałych z w/w produktów,
c) organizacji odzysku w/w produktów,
d) dokonujący eksportu oraz wewnątrzwspólnotowej dostawy odpadów powstałych z w/w produktów w celu poddania ich odzyskowi lub recyklingowi;

2. Podlegający pod ustawę z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji:

a) wprowadzający pojazdy,
b) prowadzący:
– punkty zbierania pojazdów,
– stacje demontażu,
– strzępiarki.

3. Podlegający pod ustawę z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym:

a) wprowadzający sprzęt lub autoryzowani przedstawiciele;
b) zbierający zużyty sprzęt,
c) prowadzący zakład przetwarzania,
d) organizacji odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego,
e) prowadzący działalność w zakresie recyklingu,
f) prowadzący działalność w zakresie innych niż recykling procesów odzysku.

4. Podlegający pod ustawę z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach:

a) wprowadzający baterie lub akumulatory,
b) prowadzący zakłady przetwarzania zużytych baterii lub zużytych akumulatorów,
c) pośredniczący;

5) Podlegający na podstawie niniejszej ustawy:

a) posiadaczy odpadów prowadzących przetwarzanie odpadów zwolnionych z obowiązku uzyskania zezwolenia na przetwarzanie odpadów, z wyjątkiem wymienionych w art. 45 zwolnienie z obowiązku uzyskania zezwolenia na zbieranie lub na przetwarzanie odpadów ust. 1 pkt 2 i 3,
b) transportujący odpady,
c) sprzedawcy odpadów i pośredników w obrocie odpadami, o ile nie podlegają wpisowi do rejestru na podstawie pkt 1 i 3 lub z urzędu,
d) prowadzący zakłady recyklingu statków,
e) wytwórcy odpadów obowiązanych do prowadzenia ewidencji odpadów, z wyłączeniem posiadaczy odpadów wymienionych w art. 51 wpis do rejestru z urzędu ust. 1 pkt 1 i 2;

6) Podlegający pod ustawę z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi – organizacji samorządu gospodarczego, o których mowa w art. 25 porozumienia w zakresie systemu zbierania, transportu, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów opakowaniowych ust. 1 tej ustawy, a także przedsiębiorców:

a) będący organizacjami odzysku opakowań,
b) dokonujący wewnątrzwspólnotowej dostawy:
– odpadów opakowaniowych,
– produktów w opakowaniach,
c) eksportujący:
– odpady opakowaniowe,
– opakowania,
– produkty w opakowaniach,
d) prowadzący recykling lub inny niż recykling proces odzysku odpadów opakowaniowych,
e) wprowadzający opakowania,
f) wprowadzający produkty w opakowaniach,
g) prowadzący jednostki handlu detalicznego lub hurtowego, w których są oferowane torby na zakupy z tworzywa sztucznego, objęte opłatą recyklingową, o której mowa w art. 40a obowiązek pobrania opłaty recyklingowej ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.

Rejestracja do BDO może być konieczna dla firm, które prowadzą: sklepy o pow. 500 m2, salony fryzjerskie i kosmetyczne, usługi budowlane, tapicerskie, gabinety stomatologiczne, drukarnie, warsztaty samochodowe czy zakłady fotograficzne.

BDO a restauracje i małe sklepy

Czy restauracje i małe sklepy muszą zgłosić się do BDO? Zgodnie z art. 8 pkt 23 Ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, przez “wprowadzającego produkty w opakowaniach” rozumie się:

a) wprowadzającego do obrotu produkty w opakowaniach pod własnym oznaczeniem rozumianym jako znak towarowy, o którym mowa w art. 120 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 776 oraz z 2018 r. poz. 2302), lub pod własnym imieniem i nazwiskiem lub nazwą, których wytworzenie zlecił innemu przedsiębiorcy,

b) pakującego produkty wytworzone przez innego przedsiębiorcę i wprowadzającego je do obrotu,

c) prowadzącego:
– jednostkę lub jednostki handlu detalicznego o powierzchni handlowej powyżej 500 m2 , sprzedającego produkty pakowane w tych jednostkach,
– więcej niż jedną jednostkę handlu detalicznego o łącznej powierzchni handlowej powyżej 5000 m2, sprzedającego produkty pakowane w tych jednostkach.

Reasumując, właściciel sklepu, lokalu gastronomicznego, piekarni lub innego obiektu handlowego, który:

  • oferuje własne produkty pakując je do opakowań (np. catering),
  • pakuje w opakowania produkty zakupione u innego przedsiębiorcy (np. sprzedaż wyrobów cukierniczych),

jest “wprowadzającym opakowania”. Musi w takim przypadku zarejestrować się w BDO.

Warto także pamiętać, że prowadzący lokal będzie wymagać rejestracji w BDO (bez opłaty rejestrowej), jeśli oferuje w sklepie torby na zakupy z tworzywa sztucznego. Chodzi o torby przeznaczone do pakowania sprzedawanych produktów, które są objęte opłatą recyklingową.

Przedsiębiorcy wpisani z urzędu

Są także działalności, które marszałek województwa wpisuje automatycznie do rejestru BDO. Wśród nich są:

1. Posiadacz odpadów, który uzyskał:

  • pozwolenie zintegrowane,
  • pozwolenie na wytwarzanie odpadów,
  • zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów.

2. Podmiot, który uzyskał:

  • decyzję zatwierdzającą program gospodarowania odpadami wydobywczymi lub zezwolenie na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych,
  •  koncesję na podziemne składowanie odpadów na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze,
  • wpis do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości – na podstawie ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach,
    – jeżeli nie uzyskali wpisu do rejestru na podstawie art. 50 wpis do rejestru na wniosek ust. 2.
Sprawdź inne obowiązki przedsiębiorcy
Pracownicze Plany Kapitałowe – czy warto namawiać pracowników?
Biała lista podatników VAT – jak nie stracić kontrahentów?
Kontrola lokalu przez Sanepid – jak się przygotować?
Spis z natury na koniec roku – jak zrobić go poprawnie?

Kto nie musi rejestrować się do BDO?

Rejestracja do BDO nie jest wymaga dla wszystkich przedsiębiorców. Istnieje szereg wyłączeń zarówno podmiotowych jak i przedmiotowych.

Art. 51 ust. 2 ustawy o odpadach określa, że wpisowi do rejestru nie podlegają:

  1. osoby fizyczne oraz jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami, które wykorzystuje odpady na potrzeby własne,
  2. podmiot władający powierzchnią ziemi, na której są stosowane komunalne osady ściekowe wykorzystywane:
    – w rolnictwie, rozumianym jako uprawa wszystkich płodów rolnych wprowadzanych do obrotu handlowego, włączając w to uprawy przeznaczone do produkcji pasz,
    – do uprawy roślin:
    * przeznaczonych do produkcji kompostu,
    * nieprzeznaczonych do spożycia i do produkcji pasz,
    – do rekultywacji terenów, w tym gruntów na cele rolne,
    – przy dostosowaniu gruntów do określonych potrzeb wynikających z planów gospodarki odpadami, planów zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
  3. podmiot, który prowadzi nieprofesjonalną działalność w zakresie zbierania odpadów opakowaniowych i odpadów w postaci zużytych artykułów konsumpcyjnych, takich jak np. leki i opakowania po nich,
  4. firma transportująca wytworzone przez siebie odpady.

Wyjątki od BDO

Ustawa dopuszcza również pewne wyjątki, które zwalniają z obowiązku rejestracji w BDO.

Są to np.:

  • przedsiębiorcy, którzy podpisali umowę na świadczenie usług w zakresie budowy, rozbiórki, remontu obiektów, czyszczenia zbiorników lub urządzeń oraz sprzątania, konserwacji i napraw, nie będzie wytwórcą odpadów. W takim przypadku wytwórcą odpadów będzie podmiot, który świadczy usługę, chyba że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej.
Przykład: jeśli w Twojej firmie zużyją się świetlówki (tj. odpad niebezpieczny o kodzie 16 02 13*), możesz zlecić wykonanie usługi konserwacji i naprawy oświetlenia firmie prowadzącej taką działalność.
  • jeśli kilku przedsiębiorców wytwarzających odpady korzysta ze wspólnego lokalu, dopuszcza się przeniesienie odpowiedzialności za wytworzone odpady na rzecz jednego z nich lub na rzecz wynajmującego lokal, jeżeli podmiot ten zapewni postępowanie z przyjętymi odpadami w sposób zgodny z ustawą o odpadach.
  • odpady powstające w części socjalnej dla pracowników są traktowane jak odpady komunalne powstające w gospodarstwach domowych. Zatem zgodnie z przepisami ustawy o odpadach, odpady takie nie podlegają ewidencji, a ich wytwórcy zwolnieni są z obowiązku uzyskania wpisu do rejestru w BDO, w zakresie tych odpadów.

Rodzaje odpadów i ilości, dla których nie ma obowiązku ewidencji

Przedsiębiorcy pytają, czy zwykłe biura muszą zgłaszać się do BDO. Wszak biura produkują śmieci w postaci tonerów, brudnych ścierek czy innych odpadów plastikowych. Otóż w tym przypadku, biura korzystają ze zwolnienia przedmiotowego. Rejestracja do BDO jest niewymagana, gdy nie przekroczysz określonej ilości niektórych odpadów.

Wykaz tych odpadów wraz z określeniem wagi znajduje się w załączniku do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 grudnia 2014 r. w sprawie rodzajów odpadów i ilości odpadów, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów.

Tak prezentuje się tabela z wykazem:

wykaz odpadów wykluczonych z ewidencji bdo
Wykaz odpadów wykluczonych z ewidencji BDO

Jeżeli waga wymienionych powyżej odpadów nie przekroczy określonego limitu, to nie masz obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów, a więc rejestracja do BDO nie dotyczy Twojej działalności. Czyli wszelkie biura, które mają zużyte tonery i inne odpady, nie muszą zgłaszać się do BDO. No chyba, że mają tych tonerów ponad 100 kg rocznie, a odpadów ponad 5 ton rocznie ;-)

Obowiązki przedsiębiorcy względem BDO

Jak, gdzie i do kiedy należy złożyć wniosek do BDO? Terminy gonią, nie warto zostawiać wszystkiego na ostatnią chwilę.

Do kiedy rejestracja do BDO?

Wpis do rejestru BDO należy złożyć przed rozpoczęciem działalności, która wymaga takiego wpisu.  Zatem jeśli we wniosku CEIDG określisz rozpoczęcie działalności na 1 marca, wniosek do BDO musisz złożyć do końca lutego. Jeśli prowadzisz już działalność, która podlega zgłoszeniu, musisz to zrobić niezwłocznie. Marszałek województwa ma 30 dni na wpisanie firmy do rejestru.

Gdy kończysz działalność wymagającą wpisu do rejestru, wniosek musisz złożyć w terminie 14 dni od dnia zaprzestania działalności.

Gdzie złożyć wniosek BDO?

Wniosek rejestrowy do BDO możesz złożyć w jeden z kilku sposobów:

  • osobiście w urzędzie marszałkowskim właściwym dla siedziby firmy lub miejsca zamieszkania,
  • wysyłając pocztą na adres urzędu marszałkowskiego właściwego dla siedziby firmy lub miejsca zamieszkania,
  • za pomocą e-maila, jeśli jest opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym,
  • poprzez platformę ePUAP.

Numer rejestracyjny

Wpisując się do Rejestru BDO otrzymasz numer, który należy umieszczać na dokumentach związanych z działalnością w zakresie produktów i odpadów, tj. fakturach VAT, paragonach, umowach kupna-sprzedaży, sprawozdaniach, kartach przekazania i ewidencji odpadów. należy umieszczać na dokumentach firmowych.

Obowiązkowo, nr rejestrowy BDO muszą umieszczać przedsiębiorcy wprowadzający:

  • sprzęt elektryczny i elektroniczny oraz autoryzowani przedstawiciele,
  • baterie lub akumulatory,
  • pojazdy,
  • produkty w opakowaniach,
  • opony,
  • oleje smarowe,
  • producent, importer i wewnątrzwspólnotowy nabywca opakowań.




Opłata za wpis do BDO

Najważniejsza informacja jest taka, że nie wszyscy przedsiębiorcy muszą płacić za wpis do BDO.

Opłaty rejestrowej i rocznej dokonują wyłącznie przedsiębiorcy wprowadzający:

  • sprzęt elektryczny i elektroniczny oraz autoryzowani przedstawiciele,
  • baterie lub akumulatory,
  • pojazdy,
  • produkty w opakowaniach,
  • opony,
  • oleje smarowe,
  • producent, importer i wewnątrzwspólnotowy nabywca opakowań.

Pozostali przedsiębiorcy nie płacą ani opłaty rejestrowej ani rocznej.

Opłaty rocznej i rejestrowej do BDO dokonujesz na konto bankowe właściwego urzędu marszałkowskiego, które znajdziesz na stronie www danego urzędu. Opłata rejestrowa i roczna wynosi:

  • 100 zł – mikroprzedsiębiorcy,
  • 300 zł – pozostali przedsiębiorcy.

Opłatę roczną musisz uiścić do końca lutego za dany rok z góry. Opłaty rocznej nie płacisz w roku, w którym uiściłeś opłatę rejestrową.

Kary za brak wpisu do BDO

Jak to bywa w przypadku obowiązkowych rejestrów i wpłat, także tutaj firmy są straszone karami za brak wpisu do BDO. Kary za brak wpisu do rejestru BDO prezentują się następująco:

  • gospodarowanie odpadami niezgodne z informacjami zgłoszonymi do rejestru – kara aresztu albo grzywny,
  • brak wniosku o wpis do rejestru/o zmianę wpisu do rejestru lub o wykreślenie z rejestru albo złożenie wniosku niezgodny ze stanem faktycznym – kara aresztu albo grzywny,
  • prowadzenie działalności gospodarczej bez wymaganego wpisu do rejestru – administracyjna kara pieniężna 5 000 zł – 1 000 000 zł,
  • nieumieszczanie numeru rejestrowego na dokumentach sporządzanych w związku z prowadzoną działalnością objętą wpisem do Rejestru-BDO – administracyjna kara pieniężna 5 000 zł – 1 000 000 zł,
  • transport odpadów bez wpisu do Rejestru-BDO – administracyjna kara pieniężna od 2 000 do 10 000 zł.

Wniosek o rejestrację w BDO

Wniosek zawiera 32 strony A4 i składa się głównie z tabel. Musisz wypełnić wyłącznie te, które dotyczą Twojej działalności. Strona rządowa na pytanie Jak wypełnić wniosek rejestrowy do BDO? odpowiada:

Należy wypełnić i wydrukować wyłącznie te działy, które odpowiadają zakresowi prowadzonej działalności. Dokładne informacje na temat sposobu wypełniania wniosków można uzyskać w urzędzie marszałkowskim właściwym dla siedziby firmy lub miejsca zamieszkania.

Wniosek rejestracji do BDO pobierzesz stąd: https://rejestr-bdo.mos.gov.pl/assets/downloads/Wniosek%20rejestrowy.docx

Jeśli wprowadzasz jako pierwszy w kraju do obrotu produkty w plastikowych opakowaniach, wypełnisz tabelę nr 4 w Dziale VI „Działalność w zakresie ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 150, z późn. zm.)”. Tabela prezentuje się następująco:

bdo - restauracje i sklepy
BDO – działalności, które wprowadzają produkty w opakowaniach

UWAGA! Jeżeli sprzęt, piwo, napoje i inne produkty w opakowaniach firma kupuje w kraju, to nie jest “wprowadzającym produkty w opakowaniach”. W takim przypadku nie wypełnia tabeli 4 w dziale VI. Musiałaby się wpisać, jeśli kupowałaby produkty za granicą i jako pierwsza wprowadzała je w Polsce.

Jeżeli prowadzisz sklep lub hurtownię i udostępniasz klientom torby na zakupy z tworzywa sztucznego objęte opłatą recyklingową, jesteś zobligowany do rejestracji w BDO. Za pośrednictwem Rejestru BDO złożysz roczne sprawozdanie o liczbie nabytych i wydanych toreb lekkich (od 15 do 49 mikrometrów) i toreb pozostałych (50 i więcej mikrometrów).

BDO - dział XII
BDO – Dział XII, wypełniają galerie handlowe i sklepy, które wytwarzają kartony, żarówki, folie itp.

Załączniki wymagane do wniosku rejestracyjnego w BDO

Do wniosku musisz dołączyć kilka dokumentów, w zależności jaki rodzaj działalności prowadzisz.

Jeśli nadal masz pytania o BDO, Ministerstwo uruchomiło ogólnopolską infolinię:

22 34 04 050
22 37 50 500
22 25 59 450

1. W przypadku wszystkich podmiotów
a) uwierzytelnioną kopię dowodu uiszczenia opłaty rejestrowej, o ile przedsiębiorca podlega obowiązkowi jej uiszczenia,
b) oświadczenie o spełnieniu wymagań niezbędnych do wpisu do rejestru lub oświadczenie o braku okoliczności skutkujących wykreśleniem z rejestru oraz oświadczenie potwierdzające, że dane zawarte w tych wnioskach są zgodne ze stanem faktycznym;

2. W przypadku wprowadzającego sprzęt lub autoryzowanego przedstawiciela
a) uwierzytelnioną kopię umowy z organizacją odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego, o ile została zawarta,
b) dokument potwierdzający wniesienie zabezpieczenia finansowego, o którym mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, o ile zabezpieczenie finansowe jest wymagane,
c) uwierzytelnioną kopię umowy, o której mowa w art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym – w przypadku autoryzowanego przedstawiciela;

3. W przypadku organizacji odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego, o której mowa w ustawie z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym
Zaświadczenie wydane przez bank prowadzący rachunek lub lokatę terminową organizacji odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego o wpłacie kwoty równej wysokości kapitału zakładowego organizacji odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego na pokrycie tego kapitału albo oświadczenie o wpłacie tej kwoty;

4. W przypadku organizacji odzysku, o której mowa w ustawie z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej
Zaświadczenie wydane przez bank prowadzący rachunek organizacji odzysku o wpłacie kwoty równej wysokości kapitału zakładowego organizacji odzysku na pokrycie tego kapitału albo oświadczenie o wpłacie tej kwoty;

5. W przypadku wprowadzających baterie lub akumulatory: informację potwierdzającą dobrowolny udział w systemie ekozarządzania i audytu (EMAS), o ile uczestniczą w systemie ekozarządzania i audytu (EMAS);
6. W przypadku wprowadzających pojazdy: umowy z przedsiębiorcami prowadzącymi stacje demontażu zawarte w postaci elektronicznej albo kopie tych umów zawartych w postaci papierowej.

Sprawdź produkty dla firmy
1. Konto firmowe w NEST BANK-u – w 100% darmowe
2. Kredyt dla firmy w NEST Bank – do 550 tys. zł na rozwój istniejącej firmy
3. Telefony firmowe w PLAY – od 43 zł brutto
4. Laptopy biznesowe – do 4000 zł i droższe
5. inFakt – księgowość i  fakturowanie online

Podsumowanie i ocena BDO

Tworzenie kolejnego obowiązku dla przedsiębiorców prowadzących małą, jednoosobową działalność gospodarczą uważam za niepoważne. To w żaden sposób nie ułatwi prowadzenia firmy, a wręcz przeciwnie. Czy poprawi to ochronę środowiska naturalnego? Wątpię, gdyż oprócz ewidencji i sprawozdawczości, BDO nie zmienia w żaden sposób obecnego systemu gospodarowaniem odpadów.

Rejestracja do BDO nie będzie lekiem na degradację środowiska. Opłaty za śmieci nie spadną, ich ilość się nie zmniejszy, a poziom recyklingu nie skoczy w górę. Zwiększy się za to biurokracja i rozrośnięta administracja.

Łukasz LUK Chrząszcz
[Głosów: 0   Average: 0/5]

One thought on “Rejestracja do BDO – kto podlega i jak się wpisać?

  1. Jestem pracownikiem budżetówki. Ciężko pracuję nad opanowaniem i wykorzystaniem klastrów ładunkowych. Pracuję, bo jak się będę obijał, to mnie Pan Bóg pokarze. Mam cichą nadzieję, że jak coś wyjdzie, to może choć trochę uda nam się zrekompensować „biznesmenom” ich zmarnowany czas. W sumie biznes śmieciowy też daje miejsca pracy. Możemy być pewni, że nigdy nie będzie dobrze. Dawniej było mało towarów – źle. Teraz toniemy w plastikach. Adam musiał się trudzić do końca życia. Inni ludzie także. Do końca świata.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *